Reflectieblogs

Vechten

Het is voorjaar en de vogels in mijn omgeving hebben het razend druk. Zoals ieder jaar hoor ik op een ochtend een regelmatige tik tegen het badkamerraampje. Het blijkt een pimpelmees die maar tegen het glas blijft vliegen. Waarschijnlijk vecht het beestje tegen zijn eigen spiegelbeeld, in de veronderstelling dat het concurrenten uit de buurt van zijn nest jaagt!

Slapeloze nachten

Het zinloze vechten met jezelf doet me denken aan de doorwaakte nachten die ik soms had toen ik leidinggevende was. De eindeloze vraag die zich in mijn hoofd bleef herhalen: doe ik het wel goed genoeg? Doe ik de goede dingen? Had ik het anders moeten doen? Let wel: ik vind reflectievermogen één van de meest waardevolle eigenschappen die een leider kan hebben. Alleen als je reflecteert, kun je leren en je gedrag aanpassen. Als je het goed doet, levert het jou en daarmee je organisatie veel op. Piekeren echter brengt je niets; het gevecht tegen jezelf win je nooit. Net als de pimpelmees jaar na jaar tegen mijn raam blijft vliegen, blijf je energie besteden aan iets waar je niet verder mee komt. Uiteindelijk put je jezelf alleen maar uit.

Denkfout

Hoe reflecteer je dan wel effectief? Voor iedereen kan dat anders zijn, maar meestal begint het met het vrijmaken van tijd en aandacht. Tijd om stil te staan bij wat je werkelijk drijft, wat er werkelijk toe doet, bij de koers die je vaart. Het is de kunst om voorbij de waan van de dag te komen en jezelf die tijd te gunnen. Sterker nog: die tijd is geen luxe, het is bittere noodzaak! Ik weet dat als ik echt de tijd neem voor inhoudelijke reflectie, voor intervisie, voor goede gesprekken met anderen, ik daar heel veel profijt van heb. En toch voelt dat soms als spijbelen. Een collega zei me zelfs eens: mijn werkgever heeft mij aangenomen omdat ik een ervaren leider ben. Dan kan ik toch niet verwachten dat die me de ruimte geeft om te reflecteren? Dat doe ik wel in mijn eigen tijd. Dáár zit voor mij de denkfout: dat het nemen van reflectietijd geen werk zou zijn. Of dat je die niet meer nodig hebt of mag nemen als een oude rot in het vak bent.

En jij?

Neem jij wel eens nadrukkelijk tijd voor reflectie? Alleen of met anderen? En als je dat doet, voel je je dan schuldig? En als je nu denkt: ik snap wat je zegt, maar in mijn werk is daar écht geen tijd voor. Het zou leuk zijn maar het kán gewoon niet? Neem dan van mij aan: reflecteren is broodnodig. En voor alles wat nodig is, is tijd te maken. Een kwestie van kiezen. En zeg eens eerlijk: is dat altijd maar werken niet stiekem een vlucht? Een beetje een verslaving? Als het antwoord daar ‘ja’ op is, is het tijd voor… precies: even stil staan!